ابو القاسم سلطانى
398
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
( 3 * ) - اصل نمش : Freckle ( 4 * ) - كلف ، به پارسى بسنج Besnaj و تفسه گويند ، هيپرپيگمانتاسيون موضعى در اثر افزايش ملانين و افزايش تعداد ملانوسيتها ، بزرگتر از نمش به اندازه 1 تا 2 سانتيمتر مانند ككمك آبستنى ، يا ماه گرفتگى ( 5 * ) - پزشكان بعدى نه تنها اين نظريه را قبول نداشتهاند بلكه در ابتدا نظريه رد و پزشكان متأخر ( از سه قرن به اين طرف ) كاملا عكس اين نظريه را اظهار نموده و آن را تقويتكننده چشم دانستهاند ( 6 * ) - اصل : جرب متقرح متقشر ( 7 * ) - اصل : حمى ربع : تب چهاريك ، نوعى تب متناوب كه عامل آن پلاسموديوم و يواكس مىباشد ( 8 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 377 ( 9 * ) - تت جامع مفردات ج 4 ص 59 ( 10 * ) - الابنيه 262 ( 11 * ) - قانون عب 347 ( 12 * ) - اصل حضر الاسنان ، جرم پاى دندان Tartar of teeth ( 13 * ) - جامع مفردات ج 4 ص 59 - 62 ( 14 * ) - اختيارات ص 373 ( 15 * ) - خلاصه از تحفه 218 مخزن 479 Code - 1006 كلم قمرى Brassica oleracea L . Var . Caulorapa گياهى است از خانواده كروسيفر با نام علمى كه در صدر آمده است و اسامى مترادف آن Brassica caulorapa Pasq و B . oleracea var congylodes مىباشد در اين نوع كلم قسمت پائين ساقه متورم و به شكل غده سبزرنگى درآمده است اين غده كه از خاك خارج است به مصرف تغذيه مىرسد . در كتاب ارشاد الزراعه تأليف ابو نصر هروى ( 921 هجرى قمرى ) با نام كرم بيخى ( 1 * ) طرز كاشت ، داشت و برداشت آن آمده و مىنويسد " آن گرم و خشك است درد پشت و سرفه را نافع است و چشم صحيح را مضر است " و صاحب مخزن ذيل كرنب مىنويسد : " كرنب بضم كاف و را . . . نيز قسمى ديگر مىباشد كه از بيخ آن ساقى مىرويد و قدرى از زمين بلند شده بر آن گرهى شبيه به شلغم سبز كمرنگ منعقد مىگردد و بر بالاى آن نيز ساق تا به دو شبر بلند مىباشد و در انتهاى ساقه آن برگها فى الجمله شبيه به صنف دوم و ماكول و مستعمل گره آن است نه بيخ آنكه در زمين است و نيز قسمى ديگر مىباشد . . . " و خواص درمانى آن را نيز مانند كرنب ( كلمپيچ ) دانسته است براى اطلاع بيشتر به كد 1005 مراجعه شود .